Image
Enflasyon Değerlendirmesi - Temmuz

Sevgül Yırtar | Ağustos 4, 2026

Paylaş

Temmuz ayında tüketici fiyatları aylık %1,78, yıllık %31,75 oranında artmıştır. Gerçekleşme, %1,8-%1,9 bandında yoğunlaşan piyasa beklentilerinin ve %1,96 düzeyindeki Kurum tahminimizin hafif altında kalmıştır; tahminimizle aradaki 18 baz puanlık fark, esas olarak ulaştırma ve enerji kalemlerindeki fiyat geçişkenliğinin öngördüğümüzden sınırlı gerçekleşmesinden kaynaklanmıştır. 2025 yılı temmuz ayındaki %2,06'lık aylık artışın endeksten çıkması, manşetin %32,11'den %31,75'e inmesini sağlamıştır.

Jeopolitik belirsizlikler nedeniyle petrol fiyatlarındaki oynaklık son haftalarda artarak devam etti. Temmuz ayında Brent petrol fiyatı varil başına 72-96 USD aralığında geniş bir bantta hareket etti. Bu durum petrol fiyatlarına ilişkin öngörü yapılmasını zorlaştırıyor. Yılsonu enflasyon tahminimizi %29 olarak koruyoruz. Petrol fiyatlarının yanı sıra enflasyon beklentileri, gıda enflasyonu ve iç talebe ilişkin gelişmeler enflasyon tahminleri üstünde belirsizliğe neden olmaktadır.

Yılın ilk yedi ayında kümülatif TÜFE artışı %19,86'ya ulaşmış, on iki aylık ortalamalara göre artış %31,90 olarak gerçekleşmiştir. Üretici cephesinde Yİ-ÜFE aylık %1,52, yıllık %27,83 artmıştır (Haziran: %1,80 ve %28,09). Yılın ilk yedi ayında üretici fiyatlarındaki birikimli artış %17,86 düzeyindedir. Üretici ve tüketici enflasyonu arasındaki 3,92 puanlık negatif fark, maliyet kanalından gelen baskının hafiflediğini; buna karşılık manşet enflasyonun giderek daha fazla hizmet fiyatları, kâr marjları ve yönetilen fiyat kararları tarafından belirlendiğini göstermektedir. Çekirdek göstergelerde ise B endeksi aylık %1,66 ve yıllık %30,98, C endeksi aylık %1,80 ve yıllık %29,91 olarak gerçekleşmiştir.

Çekirdek göstergelerdeki seyir, manşet enflasyondaki iyileşmenin temel enflasyon eğilimine henüz tam olarak yansımadığını göstermektedir. C endeksinde aylık artışın %1,80 ile manşet enflasyonun (%1,78) üzerinde gerçekleşmesi ve yıllık artışın haziran ayındaki %29,84 seviyesinden %29,91'e yükselmesi, gıda ve enerji dışı fiyatlamada belirgin bir yavaşlamaya işaret etmemektedir. C endeksinin yıllıklandırılmış aylık karşılığı %23,9 ile manşetin yıllıklandırılmış değerinin üzerinde bulunmaktadır. Bu görünüm, yıllık enflasyondaki gerilemenin ağırlıklı olarak baz etkisi ve emtia fiyatlarındaki gelişmelerden kaynaklandığını, temel enflasyon göstergelerinde ise iyileşmenin daha sınırlı kaldığını göstermektedir.

Ana harcama grupları incelendiğinde, 13 grubun 12'sinde aylık fiyat artışı gerçekleşirken yalnızca giyim ve ayakkabı grubunda gerileme görülmüştür. Temmuz ayında en dikkat çekici gelişme yönetilen fiyat ayarlamaları olmuştur. Yönetilen ve yönlendirilen fiyatların hariç tutulduğu özel kapsamlı göstergede aylık artış %1,39 ile manşet enflasyonun (%1,78) altında gerçekleşmiştir. Bu görünüm, kamu kaynaklı fiyat ayarlamalarının aylık enflasyon üzerinde yukarı yönlü etkide bulunduğuna işaret etmektedir.
Katkı dağılımında ulaştırma grubu %2,59'luk aylık artış ve 0,44 puanlık katkıyla enflasyonu en fazla yukarı çeken kalem olurken, sağlık grubu %10,74'lük aylık artışla en yüksek fiyat artışını kaydetmiş ve 0,32 puan katkı sağlamıştır. Konut (%2,25; 0,27 puan) ile lokanta ve oteller (%2,28; 0,26 puan) gruplarındaki güçlü fiyat artışları ise hizmet enflasyonundaki katılığın sürdüğüne işaret etmektedir. Konut grubunda yıllık enflasyonun %40,32 ile manşetin 8,6 puan üzerinde seyretmesi, bu kalemde fiyat baskılarının devam ettiğini göstermektedir

Giyim ve ayakkabı grubundaki -%3,93'lük gerileme manşeti 0,28 puan aşağı çekmiştir. Ancak bu durumu sezon sonu indirimlerinden kaynaklanan takvimsel bir etki ve mevsim normalleri içinde değerlendirilmekteyiz. Ağustos-eylül döneminde yeni sezon fiyatlamasıyla birlikte ters yönde çalışarak manşet enflasyonu yukarı yönde etkileyebilir. Benzer şekilde eğitim hizmetlerinde temmuz ayındaki artış %1,32 ile sınırlı kalmış olmakla birlikte, eğitim grubu %44,18'lik yıllık artışla sepetin yıllık bazda en yüksek enflasyona sahip harcama grubu olmayı sürdürmektedir.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda aylık fiyat artışı %1,61'e yükselmiş ve manşet enflasyona 0,40 puan katkı sağlamıştır. Grup, %24,44'lük ağırlığına karşılık yıllık enflasyonun 8,94 puanını, başka bir ifadeyle manşet enflasyonun yaklaşık %28'ini tek başına açıklamaktadır. Grupta yıllık enflasyonun %37,53 ile manşetin 5,8 puan üzerinde seyretmesi, gıda fiyatlarının genel enflasyon görünümü üzerindeki belirleyici etkisini koruduğunu göstermektedir.

Değerlendirme; Haziran ayı enflasyon verisinin ardından Temmuz ayı verisi de yıllık enflasyondaki düşüşün sürdüğünü göstermektedir. Yıllık enflasyondaki 36 baz puanlık düşüş büyük ölçüde baz etkisinden kaynaklanırken, aylık enflasyon Haziran ayındaki %0,99 seviyesinden %1,78'e yükselmişti. Mevsimsel giyim indirimleri dışlandığında aylık artışın %2,06 düzeyine çıkması, çekirdek C endeksinin manşetin üzerinde seyretmesi ve fiyat artışlarının alt sınıfların yaklaşık üçte ikisine yayılmış olması, temel enflasyon eğiliminde belirgin bir iyileşmeye henüz işaret etmemektedir. Buna karşılık yönetilen fiyatlar hariç göstergedeki %1,39'luk artış, manşet enflasyondaki aylık yükselişte yönetilen fiyat ayarlamalarının katkısının öne çıktığını göstermektedir.

Yılın ilk yedi ayındaki %19,86'lık birikimli artış dikkate alındığında, Merkez Bankası'nın %26'lık yıl sonu tahminine ulaşılabilmesi için yılın kalan döneminde aylık enflasyonun görece düşük seviyelerde gerçekleşmesi gerekmektedir. Kurum olarak %29 düzeyindeki yıl sonu enflasyon tahminimizi korurken, enerji fiyatları, gıda enflasyonu ve enflasyon beklentilerinin görünüm üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini değerlendiriyoruz. Dış cephede ham petrol fiyatları, yılın ikinci çeyreğinde jeopolitik risk primindeki artışla birlikte 90 USD/varil seviyesinin üzerine çıkmış, temmuz ayı sonunda ise jeopolitik tansiyonun azalmasıyla 83-84 USD/varil bandına gerilemiştir. Enerji fiyatlarının mevcut seviyelerini koruması halinde bunun ağustos-eylül dönemi enflasyon görünümüne sınırlı ölçüde aşağı yönlü katkı sağlayabileceğini değerlendiriyoruz. Buna karşılık jeopolitik gerilimlerin hem doğrudan akaryakıt fiyatları hem de kur kanalı üzerinden yılın kalan dönemine ilişkin enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturmaktadır. Üretici enflasyonundaki kademeli yavaşlama ve Yİ-ÜFE ile TÜFE arasındaki negatif makas, maliyet kaynaklı baskıların görece sınırlı seyrettiğine işaret etmektedir. Önümüzdeki dönemde enflasyon görünümü üzerinde hizmet fiyatları ile yönetilen fiyat kararlarının etkili olmaya devam etmesini beklemekteyiz.

Para politikası açısından temmuz verisi, ihtiyatlı yaklaşımın korunmasını destekleyen bir görünüm sunmaktadır. Manşet enflasyondaki gerilemenin büyük ölçüde baz etkisinden kaynaklanması, çekirdek göstergelerin görünümü ve fiyat artışlarının yayılımı, politika duruşunda temkinli bir yaklaşımın sürdürülmesini desteklemektedir. Ağustos ayında Para Politikası Kurulu toplantısı bulunmamakta olup, takvimdeki ilk kritik başlık 13 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanacak yılın üçüncü Enflasyon Raporu'dur. Yılın kalan toplantılarına ilişkin beklentimiz ise eylül ayında faizlerin sabit tutulacağı; indirim sürecine ilişkin beklentilerin ise son çeyreğe ötelendiği yönündedir.

dİğer yorumlar

TCMB Faiz Kararı Değerlendirmesi

TCMB piyasa beklentisine paralel olarak politika faizini %50 seviyesinde sabit tuttu. Karar metninde ise önemli değişiklikler bulunuyor. Aylık enflasyon görünümünü anlatan ilk paragrafta…

ABD TÜFE Beklentisi

ABD TÜFE Beklentisi ve Olası Etkiler Dün ABD’de manşet ÜFE, aylık bazda konsensüse paralel olarak ancak önceki ay gerçekleşen +%0,1 değişimin kayda değer üzerinde +%0,4…

Analistler